Прашањето за тоа што претсатвува старост е тесно поврзано со самиот процес.

Староста не е болест туку неодминлива фаза во животниот циклус на секој човек.

Стреењето пак е пророден процес кој започнува уште со самото раѓање и е во корелација со протекување на времето.

Постои физиолошко и патолошко стареење. Физиолошкото стареење всушност претставува хармонично забавување на органите и функциите, додека патолошкото стареење е условено од пореметување на разни функции, органи и системи поради болеста.

Поаѓајќи од тоа дека како почеток на староста во нашата земја е прифатена возраста над 65 години, тоа значи дека следнава периодизација е сосема прифатлива:

-          Период на рана старост ( 65-75години)

-          Период на старост ( просечна 76-85 години)

-          Период на доцна старост( преку 85 години)

Во првата фаза  на староста се забележуваат  мали знаци на старост но сепак старото лице е со релативно зачувани способности за извршување на секојдевните активности.

Во втората фаза имаме поинтезивни промени, се јавува се поголема успореност на целиот организам.

Во трета фаза симптомите од втората фаза се поинтезивни и многу стари лица во ова фаза не  се способни да се грижат сами за себе и најчесто постои потреба од физиолошка како и психосоцијална потреба од своето опкружување.

*Даниела Станојковска ( Завод за социјални дејности)

Зголемениот број на постари лица, всушност претставува и зголемување на барањата на јавниот здравствен систем, како на медицинските така и на социјалните служби.  Потребите на старите лица се карактеристични и главно се однесуваат на нивното здравје, смиреноста и достоинственото живеење, психолошката благосостојба (вклучувајќи ги рекреацијата и социјалното вмрежување), зголемена продуктивност (со или без економски добивки) и нивна лична безбедносност.  На постарите лица, им е потребна и психо социјална поддршка  а не само медицинска нега, а тоа се постигнува со самото нивно социјално вклучување  во  општеството.

Во Р. Македонија сеуште не се донесени стратегиите за заштита на старите лица односно стратегиите во областа на борба против сиромаштијата и социјалната заштита.

Не ни преостанува ништо друго освен со кампањи наменети за старите лица,  да се подигне свеста кај населението за можните начини и форми на грижа, како старите лица би можеле да се вклучат во општеството, истражувања и изнаоѓање на решенија на проблемите со кои се соочува постарата популација со цел  да се подобри квалитет на живеење на постарите лица. Секој од нас еден ден ќе биде стар, затоа е време е да се направи нешто корисно, нешто што ќе остане и за идните генерации.

Со старите лица треба да  зборуваме  за вистинскиот живот , животот во кој тие живеат, животот во кој што и ние живееме.  Така ќе останат вклучени во се она што се случува денес!

Останува прашањето: Што можеме ние?

Одговорот лежи во сите нас!

Очекувам одговорите да ги споделиме меѓу сите нас, како идни двигатели и показатели за промена на животот на нашите најмили!

Јога е систем на древни духовни и физички вежби кои потекнуваат од Индија. Јога вежбите се состојат од физички вежби или асана и вежби за дишење или пранајама. Јогата се смета за средство кон просветлувањето т.е. постигнување на единство со самиот себе и со универзумот  Браман.

Денес многумина на запад вежбаат јога од различни причини: од здравствени причини, заради развивање на концентрација, некои заради филозовски убедувања, но и заради постигнување внатрешен мир и рамнотежа. Се смета дека со јога вежбите се ублажуваат некои болести и пореметувања, како несоница или астма.

Манаса Јога е специјално дизајнирана  програма на нежни  јога вежби и вежби за длабоко дишење.Манаса Јога е  погодна за лица на било која возраст, вклучувајќи ги старите лица  и лицата со деменција, каде што сите пози се изведуваат од седечка положба.  Придобивките од манаса јога се: зголемување на   циркулацијата низ телото; зајакнување на зглобовите, лигаментите и тетивите; тонинг  на мускули, подобрување на рамнотежата, координацијата и држење на телото.

Во претходните текстови објавени на блогот ( Што се постигнува со работна,музика терапија и физичката активност и Значењето на физичката активност во староста) е спомената Алцхајмеровата болест. Сметам дека поголемиот дел од читателите не се запонаети за кава болест се работи ниту кои се симптомите на болеста , па затоа сметам дека е добро да се објасни повеќе за самата болест.

Алцхајмеровата деменција претставува прогресивна дегенеративна мозочна болест која е позната и како Алцхајмерова болест, сенилна деменција од Алцхајмеров тип или само Алцхајмер. Тоа е најчеста форма на деменција која првпат е опишана во 1906 од германскиот психијатар Alois Alzheimer кој набљудувал пациент со деменција од 1901 и умрел во 1906.

На аутопсијата на неговиот пациент биле најдени промени во мозокот кои се сега се сметаат како типични за Алцхајмер. Пронајдени биле депозити помеѓу нервните клетки наречени плаки кои се состојат од уништени депозити на протеин наречен бета-амилоид. Научниците веруваат дека плаките ги убиваат нервните клетки.

Алцхајмеровата деменција обично ги афектира луѓето над 65 години, но има и една форма на Алцхајмер која може да ги погоди пациентите и во нивните рани триесетти. Познат пациент кој умрел од оваа форма на 68 години, но знаците се појавиле уште во нејзините рани педесетти години е актерката Рита Хејворт. Алцхајмер е почест колку што човекот е постар. Само 10% од сите болни со Алцхајмер заболеле после триесетата година но најголемиот дел ги развиле симптомите после 65та година. Скоро 50% од сите луѓе на возраст од 85 години и постари покажуваат знаци на болеста.

Актуелните состојби и досегашните мерки укажуваат на тоа дека:

• Пензискиот систем во Р. Македонија  е трансформиран од систем на генерациска солидарност во тростолбен систем.
• Фондот за пензиско и инвалидско осигурување обезбедува пензии за над 60% од популацијата постара од 60 години ( 53,44% од вкупниот процент на корисници на пензии  се носители на право на старосна пензија). Мал број ( 8,22%) стари лица кои не добиваат пензија го оставриле правото на постојана парична помош.
• Во Р.Македонија се многу ретки истражувањата на старата популација , односно пензионерите.
• Исклученост од пензискиот систем на стечајните работници, сопруги на руралните земјоделци, членови на одредени етнички групи ( како Албанци ) како и ранливи етнички групи ( Роми) со несоодветно работно искуство.
• Ниските пензиски приходи последевателно доведуваат до несоодветна здраствена заштита  на пензионерите  кои неможат да ги покријат трошоците кои произлегуваат од партиципацијата  за лекови и здраствени услуги.

Мерки

• Дополнување на Законот за локална самоуправа со одредба за обезбедување на грижа за старите лица  (  Отварање на мали дневни центри за стари лица).
• Обезбедување на патронажна  служба за помош и нега на стари лица во нивниот дом.
• Се очекува бројот на лицата кои немаат остварено право на пензија по основ на работен стаж , да се зголеми во најблиска иднина. Затоа , се предлага овие стари лица да бидат   вклучени во системот на социјална заштита и за нив да се обезбеди социјална парична помош на ниво на минимум на социјална егзистенција во Р.Македонија.
• За старото население се предлага намалување или укинување на паритципацијата за лекови и здраствени услуги , посебно за оние лица кои се над 70 годишна возраст и имаат супстандардна пензија, проширување на позитивната листа на лекови и обезбедување доволно количини на лекови од позитивната листа во аптеките, како и друг вид на дирекна помош доколку се смета ќе овозможи доволен пензиски приход, соодветен за животниот стандард на старите лица.

Бројните   студии укажуваат на тоа дека  со зголемување на активноста кај постарите луѓе( како што се физички вежби, работна терапија, музика терапија) ги  намалуваат  ефектите од сенилна деменција, па дури и може да  ја спречи појавата на вакви нарушувања. Крајот на физичкиот развој на нервните патишта околу plagues и  tangles пронајдени во мозокот на пациентите со Алцхајмерова болест биле испитувани и забележани кај старите, кои се активни и појавуваат интерес да научат нови вештини.

Многу работилници  обезбедуваат  низа програми за старите лица  и се  вклучени во основната  студија  и  истражувања за  придобивките од ваквиот тип на работилници за луѓето со Паркинсонова болест, артритис, и Алцхајмеровата болест.

Физичките  вежби  се многу корисни, особено на горниот дел од телото, исто така се обезбедува можност и  за социјална интеракција. Најважно е, сепак,  силната  верба на старите лица дека со физичката активност, учењето, играње  на  непозната музика, ќе им помогне да се создадат нови патеки за невро-мускулна функција, исто така   доведува   до подобрување на општата координација, одење, зборување, спиење, и  како и искуство во  поттик на самодоверба и севкупената  доверба.

http://drum-workshop.org

Сите ние сме ја слушнале изреката која умее успешно да се провлекува со години и години а со тоа да остави свој траг, белег  и проклетство  и за идните генерации.

Ми се наметнува прашањето до кога ќе ја слушаме познатата изрека “Ние нашето го поминавме сега е ред на вас младите’’?

Нашиот живот започнува од истиот момент кога  ќе се родиме, поминуваме низ повеќе фази во животот, секој од нас го поминува истиот пат  се до моментот кога нашиот кариерен развој завршува со пензионирањето. Нема човек во тие години а да не си ги постави следните  прашања:

-A што сега?

Одговорот на ова прашање е:  Сега  и вие можете да биде креативни , да се вклучите активно во општеството, да бидете дел од многуте организации, да заземете учество во креативни работилници.

-А какви се тие работилници?

Со овие  работилници секој ќе има можност да ја истакни својата креативност преку изработка на најразлични предмети од ( стакло, глина, пластика, керамика, хартија,цртење,слики) групна работа (везење, плетење, свила,изработка на плетени кукли и др.)

Има толку многу начини и можности вештите раце на старите лица да го дадат својот придонес за изработување на креативни предмети а воедно старите лица ќе се чуствуваат корисни во општеството и почитувани од истото.

Од денес би ве замолил да се користи  изреката” И ние можеме да бидеме креативни”

http://www.examiner.com/x-6152-Boston-Knitting-Examiner~y2009m10d12-Creative-crafts-help-the-elderly-in-Israel–Yad-LaKashish–Lifeline-for-the-Old

Read the rest of this entry »

Редовната физичка активност може да ги минимизира и да ги спречи хроничните  проблеми и да ја  зголеми функционалната способност кај старите лица. Пред се  за  физичката  активност  кај  стари лица неопходна е  првична  процнка  на функционалната способност, вежби,толеранција за физичките  ограничувања , психолошка и социјална поддршка на поединецот. Остварувањето на активноста  треба да се однесува на интензитетот, фреквенцијата и траењето на вежбата.

Неколку фактори  кои што влијаат на  состојбата на старите лица и од кои зависи успехот во закрепнувањето,  се редовност и  упорност во изведувањето на физичките вежби препорачани од физиотерапевт и физијатар и точноста во нивната примена.

За одржување на физичката состојба и  физичката кондиција, се препорачува самоиницијативна примена на полесни физички вежби, редовни прошетки, конзумирање на здрава храна богата со витамини

Истражувањата кои до сега се реализирани покажуваат дека со редовна физичката активност се намалува можноста за когнитивни нарушувања, појава на Алцхајмерова болст и други видови на деменција.

http://archneur.ama-assn.org

Во Република Македонија сеуште постојат маргинализирани и социјално исклучени групи за кои и покрај укажувањата на експертите и невладиниот сектор, јавна власт нема слух. Загрижувачки се статистичките податоци кои се однесуваат на старото население.

Учеството на населението над 65 години во вкупното население во Република Македонија изнесува 10,6%. Во Скопје во 2007 година 35.667 лица или 11,5% од вкупното население се стари лица над 65 години, додека во Општина Аеродром 5832 лица или 8% од населението припаѓа на оваа група.

Овој показател претставува основа за конципирање на социјалната, економската, здравствената и културно-образовната политика во грижата за старите лица.

Долгото траење на периодот на транзиција во сите сфери од општествениот живот, доведе до зголемување на социо-економската загрозеност на целото население, вклучително и на старите лица. Највисок процент од старото население е социо-економски загрозено, што се одразува на квалитетот на живеење, социјалната исклученост и маргинализацијата.

Од друга страна тука се и социо-демографските промени и променливите трендови. Урбанизацијата и уништувањето на традиционалното широко семејство уште повеќе ја компликуваа состојбата. Во руралните заедници, семејните групи се сеуште недопрени при што многу генерации живеат заедно и се грижат за постарите членови на семејството. Но во урбаната заедница помладите генерации често се одселуваат заради нивните работни обврски и не се во можност да им ја пружат потребната нега на старите и болни членови на семејството.

Според овие податоци, припаѓаме во земјите со висок степен на старо население.

мојата животна мисија